Het gevoel dat je niet meer weet, dat je je niet herinnert, wat "beter" voelt. Je doet dingen om je beter te voelen, maar het werkt simpelweg niet. Sterker nog, elke actie is één stap de verkeerde richting in en maakt het nog erger. De dingen waar je bang voor bent op dat moment zijn waarschijnlijk de dingen die je helpen, maar het lukt je niet. Op de momenten dat het goed gaat, de momenten dat het vaak voelt alsof het goed gaat, kostte het intens veel energie om het goed te laten gaan. En waar dat op die momenten oké is — je doet vrolijk, oogt vrolijk — zodra je thuiskomt, stort je in. Waarom kost het zoveel energie om je goed te voelen? Voel je je dan wel goed, of houd je een soort act op? Elk moment van instorten word je weer leeggezogen en neemt een eenzaam, leeg gevoel alles over. Je kan niet alleen zijn. Je hebt er totaal geen vat op, je hebt geen innerlijke sturing en je wordt enkel extern gestuurd. Dat maakt je afhankelijk van anderen. Onder die afhankelijkheid schuilt die leegte, die eenzaamheid, die er altijd is maar onderdrukt kan worden door de aanwezigheid van anderen. Hoe creëer je je eigen geluk? Hoe vul je de leegte?
"Een act kost meer energie dan een gevoel, een gevoel hoef je niet vast te houden."
Depressie kan meerdere gevoelens bevatten, het kan gaan over waarde, schuld, verdriet, emotie, onrust, vermoeidheid, trauma… Als je vraagt aan tien mensen of ze een miljoenenbedrag zouden aannemen, zal iedereen "ja" knikken. Wanneer je dezelfde situatie voorlegt, maar dan wetende dat ze dezelfde week komen te overlijden, gaan de handen omlaag. Het leven is meer waard dan miljoenen. Bij depressie klopt die rekensom echter niet meer. Het leven staat er nog, maar de waarde uit de optelsom is kwijt.
Wanneer de waarde verdwijnt kan er een gevoel van verdriet ontstaan. Verdriet is geen bui die overwaait, het is een weerbericht zelf, met elke dag een onzekere voorspelling. Daarbij speelt onrust een rol als een draaiende motor terwijl de auto in de garage geparkeerd staat. Laat staan dat vermoeidheid ook niet helpt — een gedoofd vuur wat misschien van binnen nog nagloeit maar nul licht meer geeft. Je raakt het aan en het is nog warm, maar je kijkt ernaar en ziet niets. Je volgt een vrolijke salsacursus en terwijl anderen meeswingen op de muziek, kan jij enkel een trage wals voelen. Wereldwijd voelen ongeveer 332 miljoen mensen deze trage wals, dat is 5,7% van de volwassenen. Je bent niet de enige.
Carl Jung schreef: "Loneliness does not come from having no people about one, but from being unable to communicate the things that seem important to oneself, or from holding certain views which others find inadmissible." Het zit hem dus niet in de afwezigheid van mensen, maar in de kloof tussen wat je voelt en wat je uitspreekt. Als een telefoon zonder bereik. Berichten komen niet aan, contacten zijn onbereikbaar en dat streepje weigert te dagen.
Je houdt vol en blijft kaarsen aansteken voor anderen, vrolijk, lijkt het. "A candle loses nothing by lighting another," zei priester James Keller. Voor mensen is het echter de vraag wat het kost om telkens een vlam door te geven terwijl je eigen lont stopt met branden.
Uiteindelijk wordt de donkerste nacht gevolgd door een zonsopgang. Niet omdat het zo hoort, maar omdat nachten dat nu eenmaal doen. "The sufferings of this present time are not worthy to be compared with the glory which shall be revealed in us." (Romans 8:18). Je kunt niet wachten tot het leven niet meer zwaar is voordat je besluit gelukkig te worden. Uiteindelijk is de grootste klif die je moet beklimmen, de klif die je zelf hebt verzonnen in je hoofd. Zonder vat op wat er in je hoofd en vanbinnen gebeurt, ga je ook geen vat hebben op wat er van buiten gebeurt.
En ja, onder die afhankelijkheid kan die leegte, die eenzaamheid schuilen, die er altijd is maar onderdrukt kan worden door coping en de aanwezigheid van anderen. De vraag is niet of je de leegte voorgoed kan laten verdwijnen. Misschien is het, net als bij de telefoon zonder bereik, al genoeg om af en toe één streepje te zien verschijnen. Niet genoeg voor de gehele oplossing, maar genoeg om te weten dat het netwerk er nog is.
"Niet elke nacht heeft een reden om voorbij te gaan, ze doen het gewoon."
"Geluk maak je niet als het leven licht wordt. Je maakt het licht, ook wanneer het leven zwaar blijft."
"Je bent de hoofdpersonage in je eigen emotie, niemand ziet dat het script elke avond herschreven moet worden."